Za każdym razem, gdy ktoś wpisuje adres Twojej strony, jego przeglądarka łączy się z komputerem pracującym bez przerwy w serwerowni, podłączonym do szybkiego łącza i pilnowanym przez administratorów. Na tym komputerze – a właściwie na jego wydzielonej części – „mieszka” Twoja strona: pliki, zdjęcia, baza danych z treściami, a często także skrzynki pocztowe. Taką usługę nazywa się hostingiem.
Dla większości właścicieli firm hosting jest niewidoczny, dopóki działa. Zaczyna się o nim myśleć wtedy, gdy strona wolno się ładuje, poczta przestaje przychodzić albo przychodzi faktura z ceną odnowienia. Lepiej poznać kilka podstaw wcześniej.
Domena to adres, hosting to lokal
Najprostsze porównanie: domena jest jak adres na drzwiach, a hosting jak wynajęty lokal, w którym prowadzisz działalność. Adres możesz zachować, nawet gdy przeprowadzisz się do innego lokalu – wystarczy zmienić wskazanie domeny na nowy serwer. Dlatego domena i hosting mogą być kupione w różnych firmach, choć często kupuje się je razem dla wygody.
Hosting, podobnie jak domenę, opłaca się w abonamencie. Po wygaśnięciu usługi konto zostaje zablokowane, a po pewnym czasie dane mogą zostać usunięte, zgodnie z regulaminem danej firmy.
Rodzaje hostingu w skrócie
- Hosting współdzielony – Twoja strona dzieli serwer z wieloma innymi. Administrator dba o system i bezpieczeństwo, a Ty dostajesz panel do zarządzania. Dla strony wizytówki gabinetu czy firmy usługowej zwykle w zupełności wystarcza.
- Serwer VPS – wydzielona część serwera z gwarantowanymi zasobami. Daje więcej swobody, ale zwykle wymaga kogoś, kto potrafi nim zarządzać.
- Serwer dedykowany – cała maszyna dla jednego klienta. Dla małej strony to najczęściej przesada.
- Hosting w pakiecie – u wykonawcy strony albo w kreatorze stron. Nie wybierasz wtedy serwera samodzielnie, tylko korzystasz z rozwiązania, które dostarcza usługodawca.
Większy hosting nie oznacza automatycznie lepszej strony. Dobrze zbudowana wizytówka na zwykłym hostingu współdzielonym może działać szybciej niż przeładowana strona na drogim serwerze.
Wyjątki oczywiście się zdarzają. Fotograf, który publikuje duże galerie w wysokiej rozdzielczości, potrzebuje więcej miejsca na dysku niż gabinet z kilkoma podstronami. Szkoła językowa z systemem zapisów, w którym w dniu startu rekrutacji loguje się naraz wiele osób, może potrzebować mocniejszego pakietu. Dobry wykonawca strony podpowie, jakie parametry są potrzebne przy Twojej konkretnej stronie, zamiast od razu proponować najdroższą opcję.
Na co patrzeć przy wyborze
Pojemność dysku i liczba baz danych w ofertach rzucają się w oczy, ale dla małej strony rzadko są problemem. Ważniejsze są rzeczy, o których mówi się mniej.
- Kopie zapasowe – jak często są robione, ile dni wstecz są przechowywane i czy przywrócenie jest bezpłatne. Szerzej piszemy o tym w tekście o kopiach zapasowych strony.
- Certyfikat SSL – czy darmowy certyfikat jest w cenie i czy odnawia się automatycznie.
- Poczta – czy skrzynki są w pakiecie, jaką mają pojemność i jak działa filtr antyspamowy.
- Wsparcie techniczne – w jakich godzinach działa, jakimi kanałami (telefon, czat, zgłoszenia) i czy odpowiada po polsku.
- Aktualne oprogramowanie serwera – jeśli strona działa na systemie typu WordPress, hosting powinien oferować aktualne wersje języka programowania, w którym napisany jest ten system.
- Cena odnowienia – pierwszy rok często jest promocyjny. Sprawdź, ile zapłacisz w kolejnych latach.
Szybkość i stabilność
Hosting wpływa na to, jak szybko serwer odpowiada na pierwsze zapytanie przeglądarki. Jeśli serwer jest przeciążony, nawet lekka strona będzie startować z opóźnieniem. Na szybkość składa się jednak też sama strona: wielkość zdjęć, liczba skryptów, jakość kodu. Więcej o tym przeczytasz w tekście o tym, jak szybkość strony wpływa na wygodę klientów i widoczność w Google.
Żaden serwer nie działa bez żadnych przerw. Zamiast obietnic w reklamie lepiej sprawdzić, jak firma informuje o awariach i pracach serwisowych, czy ma stronę ze statusem usług i jak szybko reaguje na zgłoszenia. Opinie innych klientów o wsparciu technicznym mówią zwykle więcej niż tabelka z parametrami.
Sygnały, że obecny hosting przestał wystarczać, są dość czytelne: strona co jakiś czas nie odpowiada, panel administracyjny ładuje się bardzo długo, a wiadomości z formularza trafiają do klientów z opóźnieniem lub lądują w spamie. Jeśli zauważasz takie objawy, porozmawiaj najpierw z obsługą hostingu – czasem wystarczy zmiana ustawień albo pakietu, a nie od razu przeprowadzka.
Lokalizacja serwerów i RODO
Jeśli przez stronę zbierasz dane osobowe – choćby przez formularz kontaktowy albo zapisy na wizytę – firma hostingowa przechowuje je w Twoim imieniu. W języku RODO jest podmiotem przetwarzającym, a Ty administratorem. Z takim podmiotem zawiera się umowę powierzenia przetwarzania danych. Większość firm hostingowych udostępnia ją w panelu klienta lub jako część regulaminu.
Przy okazji sprawdź, gdzie znajdują się serwery. Hosting z serwerami w Polsce lub w innym kraju Unii Europejskiej upraszcza sprawy formalne. Przy danych szczególnie wrażliwych, np. w gabinetach medycznych, w razie wątpliwości warto skonsultować wybór z osobą, która w Twojej firmie odpowiada za ochronę danych.
Hosting na Ciebie czy u wykonawcy
Oba rozwiązania są w porządku, pod warunkiem że wiesz, jak działają. Jeśli konto hostingowe jest na Ciebie, masz pełną kontrolę i bezpośredni kontakt z dostawcą, ale też musisz pilnować płatności. Jeśli hosting zapewnia wykonawca, zyskujesz wygodę: jedna faktura, jedna osoba do kontaktu. Wtedy dopilnuj, by w umowie było jasno opisane, co się dzieje przy zakończeniu współpracy – w jakim terminie i w jakiej formie dostaniesz pliki strony i bazę danych.
Pytania do zadania przed zakupem
- Jak często robicie kopie zapasowe i ile dni wstecz mogę przywrócić stronę?
- Czy certyfikat SSL jest w cenie i odnawia się sam?
- Czy poczta w domenie jest w pakiecie i ile miejsca mają skrzynki?
- Gdzie fizycznie stoją serwery i czy podpiszecie umowę powierzenia danych?
- Jak mogę się z Wami skontaktować w razie awarii i w jakich godzinach?
- Ile będzie kosztować odnowienie po pierwszym roku?
Jeśli odpowiedzi są konkretne i łatwo je znaleźć, to dobry znak. Hosting rzadko jest miejscem, w którym warto szukać największej oszczędności – to fundament, na którym stoi wszystko inne.
Częste pytania
Czy do strony wizytówki potrzebuję serwera VPS?
Zazwyczaj nie. Prosta strona firmowa bez dużego ruchu dobrze działa na hostingu współdzielonym, o ile jest on stabilny i ma rozsądne zasoby.
Czy mogę przenieść stronę do innej firmy hostingowej?
Tak. Przenosi się pliki i bazę danych, a następnie zmienia ustawienia domeny tak, by wskazywała nowy serwer. Warto zrobić to w spokojnym okresie i zadbać, żeby poczta nie zginęła po drodze.
Czy hosting i domena muszą być w tej samej firmie?
Nie muszą. Trzymanie ich razem bywa wygodniejsze, ale rozdzielenie też działa, wymaga jedynie poprawnego ustawienia domeny tak, by wskazywała serwer z hostingiem.
